190. ඛේමක ජාතකය

190. ඛේමක ජාතකය

1. නම

ඛේමක ජාතකය

2. කථාව

බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනයෙහි වැඩවසන සමයෙහි, රජගහනුවර විසූ ඛේමක නම් සිටුවරයෙකු පිළිබඳව මෙම ජාතකය දේශනා කරන ලද්දේය.

ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජු රාජ්‍ය කරන සමයේ, අප බෝසතාණන් වහන්සේ ඛේමක නම් සිටුවරයෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. එතුමාගේ ධනය අතිමහත් විය. ධනයෙහි කිසිදු අඩුවක් නොතිබුණද, ඛේමක සිටුතුමා සැප සම්පත් සියල්ලෙහිම කලකිරීමට පත් විය. භවයෙහි තෘෂ්ණාවෙන් මිදී, නිර්වාණයෙහි සිත යොමු කරනු පිණිස, මහත් වූ ධන සම්පත්තිය අතහැර, ගිහි ජීවිතයෙන් පැවිදි ජීවිතයට පිවිසීමට උන්වහන්සේ තීරණය කළහ.

තම ධනයෙන් කොටසක් ඥාතීන් අතර බෙදා දුන් පසු, ඉතිරි ධනයෙන් සුවචිත්‍ර විචිත්‍ර වූ ආරාමයක් ඉදිකරවා, එහි පැවිදි විය. ඛේමක සිටුතුමාගේ ආරාමය ඉතා මැනවින් සරසා, සුදුසු පරිදි පිළියම් කර, සුවපහසු ස්ථානයක් බවට පත් කරන ලද්දේය. උන්වහන්සේ දිනපතා ආරාමයේ කටයුතු සොයා බලමින්, ධර්මයෙහි හැසිරෙමින්, භාවනාවෙහි නිරත වූහ.

දිනක්, ඛේමක සිටුතුමාගේ ධනයෙන් කොටසක් උරුම වූ ඥාතියෙකු, ඛේමක සිටුතුමාගේ පැවිදි ජීවිතය දුටු විට, ඔහුට මහත් සේ කණගාටු විය. "අහෝ, අපගේ ඛේමක සිටුතුමා මේ ධනය සියල්ල අතහැර, මේ දුප්පත් පැවිදි ජීවිතය ගත කරන්නේද? ඔහුට මේ ධනයෙන් කළ හැකි දෑ කොපමණද! ඔහු මේ ධනයෙන් දාන, ශීල, භාවනා ආදී කුසල් දහම් දියුණු කළා නම්, මක් නිසාද ඔහුට මේ දුක විඳින්නට සිදුවන්නේද?" යි සිතමින්, ඔහු ඛේමක සිටුතුමා වෙත ගොස්, ඔහුගේ පැවිදි ජීවිතය පිළිබඳව විමසීය.

ඛේමක සිටුතුමා ඥාතියාට මෙසේ පිළිතුරු දුන්නේය: "සහෝදරයා, ඔබ මට කණගාටු වුවත්, මම සතුටු වෙමි. මගේ ධනයෙන් කොටසක් ඔබටත්, අනෙකුත් ඥාතීන්ටත් දුන්නෙමි. ඉතිරි ධනයෙන් මම මේ ආරාමය ඉදිකරවා, පැවිදි වීමි. මාගේ ධනයෙන් මට සෙතක් නොවීය. මම මේ ධනයෙන් නිර්වාණය කරා යන මග සොයා ගතිමි. මාගේ පැවිදි ජීවිතය මට සැනසීමක්, සතුටක්, නිවන කරා යන මගකි."

ඥාතියා ඛේමක සිටුතුමාගේ පිළිතුර ගැන පුදුමයට පත් විය. ඔහු ඛේමක සිටුතුමාගේ ධර්මය අසා, ධර්මයෙහි හැසිරීම දැක, ධනයෙහි කලකිරීමට පත් වී, පැවිදි ජීවිතයේ සැනසීම දුටුවේය. ඔහුද ඛේමක සිටුතුමාගේ අනුශාසනා පරිදි පැවිදි වී, ධර්මයෙහි හැසිරීමට පටන් ගත්තේය.

කල්යත්ම, ඛේමක සිටුතුමා ධර්මයෙහි හැසිරීමෙන්, භාවනාවෙහි නිරත වීමෙන්, අර්හත්වයට පත් විය. ඥාතියාද, ධර්මයෙහි හැසිරීමෙන්, අනාගාමී ඵලය අවබෝධ කර ගත්තේය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම ජාතකය දේශනා කොට, ඛේමක සිටුතුමාගේ අතීත ජීවිතය විස්තර කළහ. අතීතයේ, අප බෝසතාණන් වහන්සේ ඛේමක නම් සිටුවරයෙකු ලෙස උපත ලැබ, ධනයෙහි කලකිරීමට පත් වී, පැවිදි වී, නිර්වාණය අවබෝධ කළ බව උන්වහන්සේ පැවසූහ.

ඛේමක සිටුතුමාගේ ඥාතියා වූයේ, පුරාණ කාලයේ, බරණැස් නුවර බ්‍රහ්මදත්ත රජුගේ ඇමතිවරයෙකු ලෙස උපත ලැබූවෙකි. ඔහු ඛේමක සිටුතුමාගේ ධනයෙන් කොටසක් උරුම කරගෙන, ඛේමක සිටුතුමාගේ පැවිදි ජීවිතය දැක, ධනයෙහි කලකිරීමට පත් වී, පැවිදි වීමට ආසන්න විය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම ජාතකය දේශනා කිරීමෙන් පසු, ඛේමක සිටුතුමා වූයේ මාගේ අතීත භවයෙහි ඛේමක නම් සිටුවරයා බවත්, ඛේමක සිටුතුමාගේ ඥාතියා වූයේ අද මාගේ ශ්‍රාවකයා බවත් වදාළ සේක.

3. කර්මය/කර්ම ඵලය

සම්පත්, ධනය, සැප සම්පත් සියල්ල අනිත්‍යය, දුක්ඛ, අනත් ස්වභාවයෙන් යුක්ත බව අවබෝධ කර ගැනීම. ධනයෙහි ආශාව, තණ්හාව දුක ගෙන දෙන බවත්, පැවිදි ජීවිතය, ධර්මයෙහි හැසිරීම සැනසීම, නිවන කරා යන මග බවත් අවබෝධ කර ගැනීම.

4. බාරමය

නෛෂ්ක්‍රම්‍ය බාරමය (ගිහි ජීවිතයෙන් පැවිදි ජීවිතයට පිවිසීමෙහි බාරමය).